Samiti i Diasporës i mbajtur në Tiranë, që mblodhi përfaqësues të komuniteteve shqiptare nga vende të ndryshme të botës, është shoqëruar me debate dhe kritika lidhur me efektivitetin dhe përmbajtjen e tij.

Ndërsa në panele u diskutuan tema si identiteti kombëtar, gjuha shqipe dhe roli i diasporës, disa pjesëmarrës kanë shprehur shqetësime se aktiviteti rrezikon të perceptohet më shumë si platformë propagandistike sesa si forum për adresimin e problemeve konkrete.

Kritikat u fokusuan kryesisht në mungesën e balancës në përfaqësim, ku sipas disa pjesëmarrësve, numri i përfaqësuesve nga Shqipëria ka qenë dukshëm më i lartë se ai i diasporës, ndonëse samiti i dedikohej pikërisht këtij të fundit.

Autorja dhe mësuesja e gjuhës shqipe në diasporë, Anila Kadija, në një deklarim në emisionin “Ora e Betit” në “Ora News”, tha se panelet nuk kanë pasur një përfaqësim të barabartë mes dy palëve.

“Panelet nuk ishin të vendosura në mënyrë të atillë që të ishte të paktën 50 me 50 përqind përfaqësim nga diaspora dhe nga përfaqësuesit në Shqipëri,” u shpreh ajo.

Sipas Kadijës, ky çekuilibër cenon thelbin e dialogut dhe e bën më të vështirë trajtimin e problemeve reale të diasporës, e cila, sipas saj, i njeh nga afër sfidat me të cilat përballet jashtë vendit.

Ajo theksoi gjithashtu se kontributi i diasporës duhet të vlerësohet në mënyrë më aktive dhe institucionale, duke mos u kufizuar vetëm në formate simbolike pjesëmarrjeje.

“Për të bërë diçka reale me diasporën, duhet ta dëgjosh atë,” ishte mesazhi i saj.

Debatet mbi organizimin e samitit kanë hapur diskutime më të gjera mbi rolin real të diasporës në vendimmarrje dhe në proceset institucionale, sidomos në një moment kur pjesëmarrja e saj në jetën politike është bërë edhe ligjërisht e mundur përmes të drejtës së votës.

Mbetet për t’u parë nëse këto forume do të shndërrohen në mekanizma realë bashkëpunimi apo do të mbeten në nivel deklarativ.