Një nga shenjtoret më të rëndësishme të Kishës Ortodokse Serbe është në fakt një princeshë shqiptare. Angjelina Arianiti, e bija e Gjergj Arianitit, gëzon sot një kult nderimi të jashtëzakonshëm jashtë kufijve tanë, ndërsa në Shqipëri emri i saj mbetet ende në hije.

Një familje gjigante: 8 motrat dhe 3 vëllezërit Arianiti

Angjelina lindi në Berat rreth vitit 1440, në familjen e famshme të Arianitëve. Ajo ishte vajza e gjashtë e Gjergj Arianitit dhe Maria Muzakës. Familja e saj ishte një rrjet i fuqishëm aleancash që kontrollonte pjesën më të madhe të Arbërisë:

* 8 Motrat: Angjelina kishte shtatë motra (Andronika ose Donika, Goisava, Helena, Despina, Komita, Katerina dhe Teodora). Shumica e tyre u martuan me princa të mëdhenj ballkanas, duke përfshirë Donikën, që u bë bashkëshortja e Skënderbeut.
* 3 Vëllezërit: Pas vdekjes së nënës së saj, Maria Muzaka, babai i saj u martua përsëri dhe pati tre djem (Konstandinin, Gjergjin dhe Arjanitin), të cilët trashëguan emrin e njohur të familjes.
Pse serbët e nderojnë kaq shumë?
Në Serbi dhe Vojvodinë, ajo njihet si “Prepodobna mati Angelina” (Nënë Angjelina e Shenjtë). Pasi u martua me Stefan Brankoviçin në vitin 1461, jetën e saj ia kushtoi bamirësisë dhe besimit:
* Themelimi i Manastirit të Krushedolit: Me pasurinë e saj, Angjelina ndërtoi këtë manastir të famshëm në Vojvodinë, i cili sot është një nga qendrat më të rëndësishme shpirtërore të rajonit.
* Mbrojtëse e të varfërve: Ajo njihej për kujdesin e saj ndaj të sëmurëve dhe nevojtarëve, duke u bërë një figurë uniteti për popullin që e priti në kohë lufte.

Pse është “në hije” në Shqipëri?

Është një paradoks historik që Angjelina Arianiti nderohet në Serbi, Hungari, Itali e madje edhe në SHBA, por shumë pak në vendlindje.

* Heshtja e institucioneve: Për dekada me radhë, kjo figurë është neglizhuar nga kisha dhe historia zyrtare shqiptare, duke lejuar që figura e saj të shihet pothuajse vetëm si serbe. Ndërsa motra e saj Donika është simbol i kombit.

Shenjtorja Angjelinë u nda nga jeta më 30 korrik 1520. Reliktet e saj qëndrojnë edhe sot në Manastirin e Krushedolit në Serbi. Ajo mbetet dëshmia e gjallë e një gruaje shqiptare që me mençurinë e saj arriti të bëhej “Nënë” e një populli tjetër, duke mbetur përjetësisht një degë e fuqishme e pemës së Arianitëve.

Më 30 korrik kujtohet dita e saj e shenjtë, një moment i mirë për të vlerësuar “Shpirtin e Shenjtë të Arbërisë”.